Haziran
Para ve Banka Teknolojileri Dergisi

Adına ne dersek diyelim. Şubesiz bankacılık, telefon bankacılığı, Internet bankacılığı ya da sanal bankacılık… Hepsinde amaç elektronik bankacılığı daha geniş kitlelerce erişilebilir kılmak, bankacılıktaki işlem hızını ve kalitesini artırarak kısıtlı şube personeli zamanını daha verimli kullanmaktır. İşte bu noktada elektronik bankacılıkta yeni bir adım olarak “kiosk”lar tüm dünyada hızla yaygınlaşmaktadır.

Anglosakson terminolojide köşebaşlarında gördüğümüz gazete satan büfelere verilen ad olan “kiosk” deyimi, elektronik iletişimin kılcal damarlarla sokaklara kadar inmesiyle birlikte değişime uğrayarak, yine köşebaşlarında, ancak bilgi-işleme dayalı işlemler yapılabilen interaktif makinalar için kullanılmaya başlanmıştır. Biraz daha açmak gerekirse kiosklar, herhangi bir öğrenmeye ya da dokümantasyona gereksinim duymadan kullanılabilecek bir kullanıcı arayüzüne, sağlam ve çok uzun sürelerde kesintisiz çalışabilen bir donanıma, klavye ve fare gibi araçlara gerek bırakmayan dokunmatik bir ekrana ve buna bağlı ses, kart okuma, iletişim birimleri gibi ek imkanlara sahip entegre bilgi işlem cihazlarıdır.

Elektronik bankacılık için yapılan yatırımların geniş kitlere ulaştırılabilmesi, bu amaçla alternatif araçların devreye alınması bankacılık sektörünü sürekli ilgilendiren ve ilgilendirmeye devam edecek olan bir konudur. Böyle bir alternatif kanal olarak ilk akla gelen araç, evlere, işyerlerine, ceplere ve kulübelere uzanan geniş erişim olanaklarıyla şüphesiz telefondur. Telefon bankacılığı için hemen tüm banka ve finans kurumlarının çalışmaları belli noktalara ulaşmış ve işleyişini sürdürmektedir. Ancak telefon bankacığının kısıtlı etkileşim olanakları ve sil-baştan işlem yapısı, üstelik de işlem sonunda kullanıcıyı belgesiz bırakması, kullanıcıları elektronik bankacılıkta belli bir noktadan öteye geçirmeye yetmemektedir. Öte yandan ATM’ler yüksek donanım maliyetleri ve kısıtlı konumlandırma olanaklarının yanısıra, giderek para çekme ağırlıklı bir karakteristiğe bürünmektedir. Günümüz bireysel bankacılık müşterileri için büyük önem taşıyan finansal verileri izleme, karar alma ve insan etkileşimi olmadan portföy yönetme gibi, nispeten uzunca zaman gerektiren işlemler için ATM’lerin kullanımı da istenen düzeyde değildir. Diğer gelişen bir alternatif araç pek tabii Internet ortamıdır. Internet bankacılığı, telefon ve ATM alternatiflerinin yukarda sıralanan bazı kısıtlamalarını ortadan kaldırmakla birlikte, elektronik bankacılık müşterisine erişmek için müşteri tarafından belli düzeyde bir donanım ve iletişim yatırımı yapılmasını gerektirmektedir. Internet’in önümüzdeki dönemde hızla yaygınlaşmaya devam edeceği ve günlük hayatımızın değişmez bir parçası haline geleceği muhakkaktır. Ancak yeni alternatif “kiosk bankacılığı” ile bu hızın da ötesine geçmek mümkün olacaktır.

O halde kiosk bankacılığı neler getirmektedir ? Konuya önce müşteriler açısından bakalım. Evinde Internet bağlantısı bulunmayan, hatta bilgisayar kullanım tecrübesi bile olmayan banka müşterileri de tıpkı ATM kullanır ya da televizyon seyreder gibi kiosklar sayesinde elektronik bankacılıktan yararlanabilmektedir. Üstelik, yapılan işleme ait detaylı basılı belge anında düzenlenip müşteriye sunulabilmekte, geribildirimin kalitesi artırılabilmektedir. Akıllı kart desteği ile hareket bazlı geniş bir işlem yelpazesi seçeneği de müşterilerin kullanımına hazırdır. ATM ötesi ses, görüntü gibi etkileşimli çokluortam desteği sağlanabilmektedir. Hatta kiosklara dayalı, gerektiğinde şube personeli etkileşimini de sağlamak üzere video-konferans seansları düzenlenebilmektedir. Kısacası diğer elektronik bankacılık alternatiflerini de içine alabilecek geniş bir hizmet yelpazesi sağlanmaktadır.

Bankalar açısından baktığımızda, öncelikle olayın yatırım boyutu dikkat çekici biçimde caziptir. Herhangi bir banka şubesine veya istenen herhangi bir yere banka kimliğini temsil etmek üzere yerleştirilebilecek bir kioskun maliyeti ortalama bir ATM maliyetinin üçte biri kadardır. Daha çok para çekme makinaları haline dönüşen ATM’ler önündeki kuyruklar kiosklar sayesinde azaltılabilmekte, hem şube personelinin hem de banka müşterisinin zamanı daha verimli kullanması sağlanabilmektedir. Yazılım açısından bakıldığında da önemli bir avantaj mevcuttur. Halihazırdaki web tabanlı bankacılık yazılımı uygulamaları, pürüzsüz bir biçimde kiosk bankacılığı uygulamalarına dönüşebilmektedir.

Sıralanan gerekçeler, aslında kiosk bankacılığının neden tüm dünyada giderek popülerlik kazandığını da anlamamıza neden oluyor. Frost & Sullivan (www.frost.com) araştıma şirketinin bir raporuna göre ABD’de 1997’de yaklaşık olarak 20 bin adet kiosk kurulumu yapılmıştır ve 2000 yılında da 68 bin yeni kiosk’un daha hizmete alınacağı tahmin edilmektedir.

Şüphesiz ülkemiz bankacılık ve geniş anlamda finans sektörünün, önümüzdeki dönemde yeni bir elektronik bankacılık aracı olarak kiosk bankacılığı ile müşterilerine sunduğu alternatifleri zenginleştireceği muhakkaktır.

İşte bu noktada, geniş sektör birikimi ve ülkemizin önde gelen BT projelerindeki kanıtlanmış sistem entegrasyon tecrübesiyle Meteksan Sistem, tüm dünyadaki kiosk çözümlerini inceleyerek oluşturduğu portföyüyle ve yaptığı işbirlikleriyle, kiosk bankacılığı alanında baştan sona anahtar teslimi çözümler sunma misyonunu da üstlenmiş bulunmaktadır. Meteksan Sistem, yurt çapındaki yaygın servis ağı, uzman ve birikimli kadrosuyla kiosk bankacılığında da önemli adımlar atmayı hedeflemektedir.

Son olarak vizyonel bir bakışı da örneklemek üzere, Bill Gates’in ilk baskısı 1995 yılında yayınlanan “The Road Ahead” (www.roadahead.com) adlı kitabından bir alıntıya yer verelim:

“..hepimizin etkileşimli ağlara erişimimiz kiosklarla olacaktır … ofislerimizde, alışveriş merkezlerinde … havaalanlarında, tıpkı bugünkü çeşmeler, tuvaletler, telefon kulübelerine erişimimiz gibi. Kiosklar, telefon kulübelerinin ve geniş anlamda diğer pek çok iletişim araçlarının yerlerini alacaktır. Hatta sadece telefon kulübelerinin değil, bankacılık makinalarının da yerlerini alacaktır. Çünkü kiosklar, halihazırdaki bankacılık makinelerinin yanısıra kullanıcılara mesaj alma ve göndermeden harita tarama ve bilet satın almaya kadar diğer “bilgi otoyolu” uygulamalarını da beraberlerinde sunacaklardır. Kiosklara erişim elzem ve her yerden mümkün olacaktır.”

Basında Biz 2001