01.07.01
Radikal

"8 bin 848 metrelik, kayalık, piramit biçimli bir dağ. Zirve noktası iki kısa sırtın birleştiği, en fazla 10 metrekarelik bir yer, her yanı uçurum."
29 yaşındaki Tunç Fındık, o 10 metrekarelik kayaya, yani dünyanın damına, Everest'in zirvesine ayak basan iki Türk'ten biri. (Diğeri, dostu Nasuh Mahruki.)
Ankara'da yaşıyor. Bilkent Üniversitesi'nde spor öğretmenliği yapıyor. 11 yıldır dağlarda. AKUT dağ kurtarma birimi operasyon lideri. Evli. Ve bir bakıma her erkek gibi: Avrupa ve Asya'nın zirvelerine bir bir tırmanan dağcı, "Şehir hayatım beni tembelleştirir, çık bakkala git dersen iki kez düşünürüm!" diyor. Bilgisayar firması Meteksan'ın sponsorluğunda önce Türkiye' nin en yüksek noktası Ağrı, sonra dünyanın en yüksek noktası Everest'e tırmanan Fındık, ağustos ayında, 700 metrelik Freeney kaya duvarını geçerek Avrupa'nın en yüksek zirvesi Mont Blanc'a tırmanacak.

Dağcılığa üniversitede mi başladınız?

Evet, ama çocukluğum kampçılık, izcilikle geçti. TED Koleji ve Bilkent Üniversitesi
İngiliz Dili ve Edebiyatı mezunuyum. Arkadaşlarım ders çalışırken biz kamp kurup, kurbağa böcek yiyorduk. Nasıl kamp kurulur, doğada nasıl yaşanır, ben bunları biliyordum.

Dağcılar, dağlar kadar yalnız insanlar mı?

Hayır, hatta insanları seven insanlardır bana kalırsa. Çünkü dağcılık ekip ruhu gerektirir. Bir laf vardır; 'Bir insanın gerçek yüzünü anlamak için ya seyahate çıkın ya hapishaneye girin.' Dağcılıkta bunların ikisi de bir arada. Hem seyahate çıkıyorsunuz hem de hapis demeyelim ama bir şekilde bir arada oluyorsunuz...

23-24 Mayıs'ta Everest'te, izdiham mı oldu?

Everest'e şimdiye dek 1000 kez tırmanıldı. Birkaç kez çıkanları düşünürseniz, herhalde zirveye 500-600 kişi ulaşmıştır. Bu kadar popüler bir dağ için az bile.
Everest'te mart ile mayıs arasında bir 'hava penceresi' açılıyor. Bunun dışında kuzeyden esen çok şiddetli rüzgârlar var. Dağa tırmanmak 60-65 günlük bir süreç. Bu yıl öyle koşullar oldu ki, az kalsın hiçbir grup zirveye ulaşamayacaktı. Ben, ben dahil dört Batılı'yla tırmandım. Üçü çeşitli nedenlerle geri döndü. Sonunda kar biraz oturdu, ben kararlılığımı kaybetmedim ve tek başıma zirveye çıktım.

Dağcılığa içten içe 'delinin zoru' gözüyle bakılır. Peki dağcı gözüyle, diğerlerinin deliliği yok mu?

Bence İstanbul'da yaşamak delilik. Burada deprem tehlikesi var. Bunu bile bile yaşamak delilik.

'Dağcı olacağım', diye karar verdiğiniz gün hangisi?

Yok, hatta çocukken Mersin'e giderken Toroslar'ı görürdüm ve 'Ne kadar yüksek, bunlara da çıkılır mı' diye düşünürdüm hep. Türkiye siyasi haritada parça buçuk, fiziki haritada baştan başa koyu kahverengi bir ülke.

Bu ülkede kaç dağcı var?

Kaba hesap yaparsak binlerce. Ama teknik dağcılık anlamında gerçekten çok iyi 50 ya da 60 kişi vardır. Bir de şu var: Dağcılık, dünyada da genellikle dağlıların işi değil, elit işi. Para istiyor, kültürle paralel gelişiyor ve ancak belli bir refah düzeyinde rahat yapılabiliyor. Avrupa'da dağcılık 1700'lü yıllarda başlamış, bizde ilk kulüp 1966 da kurulmuş.

Yaşı var mı, kaç yaşında başlanır dağcılığa?

Bir hocamız, Prof. Abdülmecit Doğru, 40 yaşından sonra başla-dı dağcılığa, çantasına taş koyup koşardı, antrenman niyetine. Bir çığda kaybettik. Türk dağcılığı adına çok çok iyi şeyler yaptı.

Çok gezen çok unutuyor!

"Çok komik, ama Türkiye'nin dağlarıyla ilgili rehber kitapları, yabancılar yazıyor, biz çeviriyoruz" diyen Tunç Fındık, Türk dağcıların elinin bir türlü kâğıt kaleme gitmemesinden şikâyetçi. O bunu kırmaya çalışıyor. 'Kaçkarlar ve Aladağlar'da En iyi 100 Rota' adlı kitabı Homer Yayınları arasından çıkıyor. 10 binlerce diası, yüz binlerce sayfa günlüğünü, haritalarını da elbet değerlendirecek. Yine Homer'den bir kitap:. ABD'li dağcı Karl Smith'in gözü, Tunç Fındık ve Zeynep Melikoğlu'nun çevirisiyle 'Türkiye'nin Dağları'na göz atalım: "Yırtıcı kuşlardan altın kartallar, Türkiye' nin dağlarında yaygındır. Aşağı yamaçlarda-ki çam ormanlarında bulunan kruper sıvacı kuşu yüksek ve ısrarlı sesinden tanınır. Orman üst sınırında çok sayıda kızıl gövdeli ispinoz bulunur. Siyah ve kırmızı kanatları, kelebek gibi uçuşuyla ayırt edilen tırmaşık kuşu, çok yükseklerde bazen zirvede ortaya çıkar."

Basında Biz 2001